73 Kişi ve Ordu Çevre Derneği Dava Açtı, 10 Uzmanlık Alanında İnceleme Yapıldı
Kabadüz ilçesi Musakırık Mahallesi sınırları içerisindeki 372 ada 5 ve 7 parsel numaralı taşınmazlar üzerinde, Favori Metal Madencilik Tarım Enerji Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından patlatmasız açık işletme yöntemiyle yürütülmesi planlanan IV. Grup bakır, kurşun ve çinko maden ocağı projesine verilen 6 Mart 2026 tarihli Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararı yargıya taşındı. Aralarında bölge sakinlerinin de bulunduğu 73 davacı ile Ordu Çevre Derneği, Ordu İdare Mahkemesi’nde açtıkları davada, projenin doğal yapıya, mera alanlarına, su kaynaklarına ve kültürel değerlere zarar vereceğini savundu.
Davacılar; aynı ruhsat sahası içerisinde yaklaşık 900 metre kuzeyde bulunan önceki proje tanıtım dosyasının olumsuz kurum görüşleri nedeniyle sonuçlandırıldığını hatırlatarak, yeni süreçte Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan (EPDK) yeniden görüş alınmamasını, Kabadüz Belediyesi’nin olumsuz değerlendirmesini, eksik kurum görüşlerini ve İl Sağlık Müdürlüğü’nün görüş değiştirmesini hukuka aykırılık gerekçesi olarak gösterdi. Uyuşmazlığın teknik ve bilimsel bilgi gerektirmesi üzerine mahkeme; ziraat, çevre, orman, harita, jeoloji, hidroloji ve ulaştırma mühendisleri ile biyolog, arkeolog ve sanat tarihçisinden oluşan 10 kişilik bilirkişi heyetiyle sahada keşif yaptırdı. 10 Temmuz 2026 tarihinde mahkemeye sunulan raporda, projenin mevcut haliyle çevre, kültür varlıkları, jeoteknik, hidroloji, mera ve ekoloji açısından uygun olmadığı tespit edildi.
Proje Sahasında Geç Osmanlı Dönemine Ait 102 Korunmuş Mezar ve Mescit Tespit Edildi
Bilirkişi raporunun en dikkat çekici bulguları arasında proje alanı ve yakın çevresindeki kültürel miras varlıkları yer aldı. Sanat tarihi ve arkeoloji yönünden yapılan incelemelerde, sahada yaklaşık 102 korunmuş mezar bulunduğu, tahrip olduğu değerlendirilen mezarlarla birlikte bölgedeki özgün mezar sayısının 105 ila 110 civarında olabileceği belirlendi. Geleneksel kırsal Müslüman mezar tipolojisini yansıtan mezarlığın yakınında, geleneksel yayla mimarisi özellikleri taşıyan bir cami veya mescidin de yer aldığı kaydedildi.
Mimari özellikleri itibarıyla Geç Osmanlı Dönemi’ne tarihlendirilebileceği değerlendirilen mezarlık ve mescidin, yöre halkı tarafından şehit mezarları olarak nitelendirilmesine karşın bu durumu doğrulayan epigrafik, arşivsel veya arkeolojik bir veriye ulaşılamadığı ifade edildi. Ancak bilirkişi heyeti, alanın mevcut durumda tescilli sit veya koruma alanı sınırları içinde bulunmamasının koruma gerekliliğini ortadan kaldırmadığını belirterek, mezarlık ve mescidin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tescile tabi, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliğinde olduğu kanaatine vardı.
İyi Mera Niteliğindeki Yaylak Alan Tahsis Amacı Değiştirilmeden ÇED Kararı Verilmiş
Mahkeme kararında öne çıkan bir diğer temel başlık ise proje sahasının mera ve hayvancılık açısından taşıdığı değer oldu. Ziraat mühendisliği incelemesinde, 372 ada 5 ve 7 parsel numaralı taşınmazların tapuda yaylak vasfında olduğu ve fiilen hayvan otlatmak amacıyla kullanıldığı tespit edildi. Yaklaşık 138,4 dekar büyüklüğündeki alanın iyi mera niteliği taşıdığı ve mevcut yararlanılabilir kuru ot miktarına göre yaklaşık 9 büyükbaş hayvan birimi veya 55 koyunluk otlatma kapasitesine sahip olduğu hesaplandı.
Doğusunda Araptamı, batısında ise Soğanözü obalarının bulunduğu ve her yönünde hayvan otlatma güzergâhlarının yer aldığı sahada, maden işletmesi kapsamında 15 metre yüksekliğinde yedi basamak oluşturulmasının ve 45 metreden 105 metreye varan kot farklarının meydana gelmesinin mera bütünlüğünü bozacağı, çanak biçimli arazi yapısının otlayan hayvanlar için tehlike oluşturacağı vurgulandı. Ayrıca 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca İl Mera Komisyonu tarafından tahsis amacı değişikliğine ilişkin bir karar alınmadan ÇED olumlu kararı verilmesinin teknik ve hukuki açıdan uygun olmadığı belirtildi.
Endemik Bitkiler ve Hassas Ekosistem Tehlike Altında: Tek Günde 5 Endemik Tür Belirlendi
Bölgedeki biyolojik çeşitliliğe yönelik incelemede, ÇED dosyasındaki flora listesinin sahanın gerçek bitki zenginliğini yansıtmadığı ortaya konuldu. Bölgede daha önce yapılan bilimsel çalışmalarda 28’i endemik olmak üzere 323 bitki türünün kayıt altına alındığı hatırlatılırken, bilirkişi heyetinin 25 Haziran 2026 tarihinde gerçekleştirdiği tek günlük arazi çalışmasında dahi 5’i endemik toplam 30 farklı takson tespit ettiği bildirildi. Söz konusu türlerin bir kısmının Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kırmızı liste kriterlerine göre tehlikede veya zarar görebilir kategorilerinde yer aldığı kaydedildi.
İnce toprak tabakası ve düşük doğal yenilenme kapasitesine sahip alpin ve subalpin çayır ekosistemi özellikleri taşıyan alanın ekolojik hassasiyet bakımından “yüksek-çok yüksek” sınıfta değerlendirildiği raporda, açık ocak kazısı, üst toprağın sıyrılması, yol yapımı, toz emisyonu ve drenaj sisteminin değiştirilmesi gibi faaliyetlerin uzun süreli ve kısmen geri döndürülemez ekolojik tahribatlara yol açabileceği ifade edildi.
Mahkeme İtirazları Reddetti ve Oybirliğiyle İptal Kararı Verdi
Ordu İdare Mahkemesi, davalı Ordu Valiliği ile davalı yanında müdahil olan Favori Metal Madencilik şirketinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarını yerinde bulmadı. Şirket vekilinin heyette maden mühendisi bulunmadığı yönündeki itirazını reddeden mahkeme; uyuşmazlığın temelinin üretim yönteminin uygulanabilirliğinden ziyade çevresel etkilerin yeterince araştırılıp araştırılmadığıyla ilgili olduğunu ve drenaj, zemin stabilitesi ile ekoloji gibi başlıkların ilgili uzmanlarca değerlendirildiğini belirtti.
Gerekçeli kararda; Çambaşı Yaylası’na özgü yağış ve meteorolojik verilerin kullanılmaması, drenaj ve çökeltme havuzlarının yeterliliğinin ortaya konulamaması, kaya kırıcıların toz, gürültü ve titreşim etkilerinin değerlendirme dışında bırakılması, şev stabilitesi sorunları, su kaynakları ve heyelan riski gibi eksiklikler nedeniyle ÇED olumlu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı vurgulandı.
30 Ekim 2026 tarihinde oybirliğiyle alınan kararla 6 Mart 2026 tarihli ÇED olumlu kararını iptal eden mahkeme, davacılar tarafından yapılan toplam 247 bin 155 TL yargılama gideri ile 40 bin TL vekâlet ücretinin davalı Ordu Valiliği tarafından davacılara ödenmesine, müdahil şirketin yaptığı 896 TL yargılama giderinin ise kendi üzerinde bırakılmasına hükmetti. Kararda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/A ve 46’ncı maddeleri gereğince tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde Danıştay nezdinde temyiz yolunun açık olduğu belirtildi.







Yorumlar